สูตรวัตถุดิบ หรือ Bill of Material (BOM) คือรายการวัตถุดิบและปริมาณที่ใช้ผลิตสินค้าหนึ่งรายการตามออเดอร์ของลูกค้า เมื่อผูกสูตรไว้ในระบบ POS แล้ว การขายสินค้าปรุงสดหนึ่งแก้วจะตัดสต็อกวัตถุดิบตามสูตรให้อัตโนมัติ ธุรกิจที่ต้องควบคุมวัตถุดิบและสินค้าคงคลังอย่างรอบคอบ เช่น ร้านกาแฟ เบเกอรี่ ศูนย์ผสมสี หรือธุรกิจสปาและนวดหน้า จึงคุมต้นทุนได้แม่นยำขึ้น บทความนี้พาไปดูวิธีสร้างและจัดการสูตรวัตถุดิบด้วยฟีเจอร์ของ POSWARE ตั้งแต่สร้างรหัสวัตถุดิบไปจนถึงผูกสูตรกับสินค้าปรุงสด โดยร้านค้าทดลองใช้โปรแกรมฟรีก่อนวางระบบจริงได้
ตั้งค่าสูตรวัตถุดิบในโปรแกรม POSWARE
การจัดการ BOM ในโปรแกรมมีสามขั้นตอนหลัก เริ่มจากการสร้างรหัสวัตถุดิบ ตามด้วยการสร้างรหัสสินค้าปรุงสดที่จะขายจริง แล้วจึงผูกสูตรของทั้งสองส่วนเข้าด้วยกัน
1. สร้างรหัสวัตถุดิบ
การจัดการ BOM เริ่มต้นจากการสร้างรหัสให้วัตถุดิบทุกอย่างที่ใช้ในกระบวนการผลิต โดยกำหนดประเภทสินค้าเป็น “วัตถุดิบ” เพื่อนำไปประกอบเป็นสินค้าสำเร็จรูป
สร้างรายการวัตถุดิบให้ครบทุกรายการที่ต้องใช้ประกอบเป็นสินค้าสำเร็จรูป
2. สร้างรหัสสินค้าปรุงสด
จากนั้นสร้างรหัสของสินค้าที่จะขายหน้าร้านจริง โดยกำหนดประเภทสินค้าเป็น “สินค้าปรุงสด”
3. กำหนดสูตรวัตถุดิบให้สินค้าปรุงสด
ขั้นตอนสุดท้ายคือระบุว่าสินค้าปรุงสดหนึ่งหน่วยใช้วัตถุดิบตัวใดบ้าง อย่างละเท่าไร เมื่อมีการขายสินค้า โปรแกรมจะตัดสต็อกวัตถุดิบตามสูตรนี้ให้อัตโนมัติ
BOM ช่วยคุมสต็อกและต้นทุนอย่างไร
รหัสวัตถุดิบที่ชัดเจน
รหัสวัตถุดิบควรชัดเจนและเฉพาะเจาะจง เพื่อให้ติดตามและควบคุมสต็อกได้อย่างมีประสิทธิภาพ ระบบ POS ที่ดีจะทำให้การสร้างและบริหารรหัสวัตถุดิบเป็นเรื่องง่าย ผ่านฟังก์ชันที่ออกแบบมาสำหรับการจัดการคลังสินค้าโดยเฉพาะ
การผูกสูตรวัตถุดิบ
หลังจากมีรหัสวัตถุดิบแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการผูกสูตรวัตถุดิบกับปริมาณที่ต้องใช้ในการผลิตแต่ละครั้ง ระบบ POS จึงคำนวณปริมาณวัตถุดิบที่ต้องใช้และตัดสต็อกอัตโนมัติเมื่อมีการผลิตสินค้า ซึ่งช่วยลดการสูญเสียวัตถุดิบและเพิ่มความเที่ยงตรงในการตรวจสอบสต็อก
การตัดสต็อกอัตโนมัติ
เมื่อขายสินค้าสำเร็จรูป ระบบ POS ที่ตั้งค่า BOM ไว้ถูกต้องจะตัดสต็อกวัตถุดิบอัตโนมัติตามสูตรที่ผูกไว้ ขั้นตอนนี้ไม่เพียงทำให้การจัดการสต็อกมีประสิทธิภาพ แต่ยังทำให้ออกรายงานการใช้วัตถุดิบและประเมินต้นทุนได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ
การใช้ระบบ POS จัดการ BOM จึงเป็นวิธีที่เหมาะสมในการปรับปรุงกระบวนการผลิตและการจัดการสต็อกของธุรกิจ ไม่เพียงเพิ่มความมั่นใจในการจัดการข้อมูลและสินค้าคงคลัง แต่ยังเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าและนำไปสู่การเติบโตของธุรกิจในระยะยาว
